Ester Kreitman
Biografia
Ester Kreitman urodziła się w 1891 roku w Biłgoraju. Pochodziła z rodziny rabinackiej; jej ojciec był rabinem. Od najmłodszych lat wykazywała literacki talent, który jednak w patriarchalnym środowisku nie znajdował uznania. Pomimo to, już jako młoda dziewczyna zaczęła pisać, a jej twórczość zwróciła uwagę otoczenia.
W 1912 roku, mając 20 lat, Ester została zmuszona do małżeństwa z Avrahamem Kreitmanem, szlifierzem diamentów. Wraz z mężem wyjechała do Antwerpii, a po wybuchu I wojny światowej osiedliła się w Londynie, gdzie mieszkała do końca życia. Małżeństwo nie było udane, a Ester wielokrotnie podkreślała, że kosztem jej kariery literackiej faworyzowano edukację i rozwój jej braci.
W Londynie publikowała opowiadania w czasopismach jidyszowych, takich jak „Dos Fraje Wort”, „Wajtszepl lebt” czy „Loszn un Lebn”. W swoich utworach poruszała tematykę feministyczną, domagając się równych praw dla kobiet. Jej pierwsza powieść „Der szejdim-tanc” (Taniec demonów) ukazała się w 1936 roku w Warszawie, kolejna „Briljantn” (Brylanty) w 1944 roku w Londynie, a zbiór opowiadań „Jiches” (Rodowód) w 1950 roku.
Była również tłumaczką literatury angielskiej na jidysz, przekładając m.in. utwory Charlesa Dickensa i George’a Bernarda Shawa. Jej młodszy brat, Isaak Bashevis Singer, który później otrzymał literacką Nagrodę Nobla, wysoko oceniał jej talent, nazywając ją „najlepszą znaną mu pisarką w jidysz”. Ester Kreitman zmarła 13 czerwca 1954 roku w Londynie.
Jej twórczość, choć przez lata zapomniana, doczekała się polskich przekładów: „Rodowód” (2016), „Taniec demonów” (2019) oraz „Brylanty” (2021) ukazały się nakładem wydawnictwa Fame Art. Dziś uważana jest za jedną z pionierek żydowskiej literatury feministycznej.