Stanisław Leonard Matraś
Biografia
Stanisław Leonard Matraś urodził się 6 listopada 1836 roku w Biłgoraju, w rodzinie mieszczańskiej. Jego rodzicami byli Wincenty i Justyna ze Szczurkowskich. W 1855 roku wstąpił do seminarium duchownego, a po jego ukończeniu przyjął święcenia kapłańskie w 1860 roku.
Rozpoczynał swoją posługę jako wikariusz w Krzeszowie nad Sanem. Zaangażował się w działalność konspiracyjną przygotowującą powstanie styczniowe. Na początku zrywu, w lutym 1863 roku, został zdekonspirowany i zmuszony do ucieczki. Schwytany przez chłopów we wsi Kulno, został wydany w ręce Rosjan i skazany na zesłanie na Syberię.
Przebył długą drogę na Sybir pieszo lub furmankami, spędzając 13 lat w okolicach Irkucka. Po uzyskaniu pozwolenia władz zamieszkał w Rostowie nad Donem, jednak ze względu na dalszą działalność patriotyczną ponownie zesłany. W 1881 roku ze względu na zły stan zdrowia został zwolniony i powrócił do kraju, osiadając w Załoźcach, gdzie do śmierci pełnił funkcję kapelana przy Zakonie Sióstr Miłosierdzia.
Na zesłaniu i po powrocie spisał swoje wspomnienia, które wydał pod pseudonimem. Jego najważniejszym dziełem jest 'Podróż do Syberyi po moskiewskich etapach w 1863 i 64 r.', uznawana za jeden z najobszerniejszych pamiętników powstańczej zesłańczej literatury. Zmarł 11 lutego 1917 roku w Załoźcach i został pochowany na tamtejszym cmentarzu parafialnym.