Nowy most w Głuchołazach otwarty. Rząd przeznaczył 11 miliardów na walkę ze skutkami powodzi

Potężna powódź, która zmieniła wszystko

Wrzesień 2024 roku na długo zapadnie w pamięci mieszkańców południowej Polski. Fala powodziowa, która przeszła przez województwa opolskie, dolnośląskie i śląskie, zniszczyła domy, drogi, mosty i całą infrastrukturę. Głuchołazy, malownicze miasto na granicy z Czechami, stało się jednym z symboli katastrofy. To właśnie tam woda zerwała most łączący dwie części miasta, odcinając setki rodzin od dostępu do szkół, szpitali i miejsc pracy. Premier Donald Tusk, który przyjechał na otwarcie nowej przeprawy, nie ukrywał, że skala zniszczeń przerosła lokalne możliwości. „Bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić” – mówił w Głuchołazach, przypominając, że decyzje o wsparciu zapadły właśnie tam, na miejscu tragedii.

Rząd natychmiast uruchomił mechanizmy kryzysowe. Dzięki zasobom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz zaangażowaniu wojska jeszcze w 2024 roku powstał most tymczasowy. Teraz, po kilku miesiącach intensywnych prac, oddano do użytku przeprawę stałą, która – jak zapewniają projektanci – wytrzyma nawet ekstremalne wezbrania. To nie tylko kwestia komunikacji, ale przede wszystkim bezpieczeństwa i powrotu do normalności dla tysięcy ludzi.

Odbudowa „plus” – nowy most wyższy i bardziej odporny

Nowy most w Głuchołazach to przykład podejścia nazwanego „odbudową plus”. Nie jest to wierna kopia starej konstrukcji, ale obiekt zaprojektowany od podstaw z wykorzystaniem wniosków z katastrofy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński podkreślał, że most jest „nowoczesny i odporny na wielką wodę”. Kluczową zmianą jest podniesienie konstrukcji o niemal 1 metr w porównaniu do starego „mostu Andrzeja”. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki Biała Głuchołaska. Dzięki temu woda może swobodnie przepływać pod mostem, nie powodując uszkodzeń.

Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę, że nowa przeprawa usprawni nie tylko codzienne dojazdy mieszkańców, ale także ruch transgraniczny z Czechami, który ma duże znaczenie gospodarcze dla regionu. „Powstał nowoczesny obiekt, który zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego” – mówił Klimczak. Koszt samej budowy mostu i towarzyszącej infrastruktury technicznej wyniósł 65 mln złotych. To część znacznie większego pakietu – na odbudowę całego Głuchołaz rząd przeznaczył 365 mln złotych, a łącznie na pomoc wszystkim poszkodowanym regionom 11 mld złotych. To największa kwota w historii Polski przeznaczona na walkę ze skutkami żywiołu.

Pomoc w liczbach – zasiłki, infrastruktura i plany na przyszłość

Skala wsparcia państwa jest ogromna. Z puli 11 mld złotych aż ponad 1 mld zł trafił bezpośrednio do poszkodowanych rodzin w formie zasiłków. Objęły one 62 tysiące rodzin w całej Polsce. Wsparcie przybrało formę prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na odbudowę dróg i mostów, przez dopłaty do remontów mieszkań, po pomoc psychologiczną i logistyczną. W Głuchołazach środki pójdą nie tylko na most. W planach jest remont mostu Świętego Wojciecha, a także prace na terenach rekreacyjnych oraz w kompleksie sportowym – łącznie to kolejne 50 mln złotych. Premier Tusk zapowiedział, że pomoc nie kończy się na mostach: „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej”.

Warto dodać, że ponad 6 mld zł z całej kwoty pomocy pochodzi z Funduszy Europejskich, co pokazuje, jak ważne jest wykorzystanie unijnych pieniędzy w sytuacjach kryzysowych. Dzięki temu samorządy mogą sfinansować projekty, które bez wsparcia z zewnątrz byłyby niemożliwe.

„Bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”

Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych

Co to oznacza dla mieszkańców Biłgoraja i regionu?

Choć Głuchołazy leżą setki kilometrów od Biłgoraja, decyzje podjęte przez rząd w odpowiedzi na powodzie mają bezpośrednie przełożenie na nasz region. Po pierwsze, 11 mld złotych przeznaczonych na walkę ze skutkami żywiołów to precedens, który może być wykorzystany w przyszłości – również na Lubelszczyźnie. Nasze województwo nie jest wolne od ryzyka powodzi, zwłaszcza wzdłuż rzek Biała Łada, Tanew czy San. W 2024 roku w powiecie biłgorajskim doszło do lokalnych podtopień, które ujawniły słabości infrastruktury przeciwpowodziowej. Wzmocnienie wałów, modernizacja mostów i systemów odwadniających stały się priorytetem dla lokalnych samorządów. Jeśli rząd utrzyma kurs na taką skalę pomocy, Biłgoraj może liczyć na dotacje podobne do tych, które otrzymały Głuchołazy, np. na remont mostu na rzece Biała Łada w ciągu drogi wojewódzkiej nr 858 czy modernizację przepustów na terenie gminy Biłgoraj.

Po drugie, przykład Głuchołaz pokazuje, że szybka i masowa interwencja państwa jest możliwa, ale wymaga współpracy: wojska, Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych, funduszy unijnych i lokalnych urzędów. Dla biłgorajskich drogowców i urzędników ważne jest, że „odbudowa plus” oznacza nie tylko przywrócenie stanu sprzed katastrofy, ale podniesienie standardu – stawianie mostów wyżej, wzmacnianie przyczółków, lepsze zabezpieczenia. To lekcja, którą warto zastosować przy każdej modernizacji infrastruktury w naszym regionie. Lokalni radni i przedsiębiorcy powinni śledzić rządowe programy wsparcia, bo w przyszłości to właśnie Biłgoraj może potrzebować podobnej pomocy.

• 365 mln zł – łączna kwota pomocy rządowej dla Głuchołaz (odbudowa mostów, szkół, żłobka, pływalni)
• 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu i infrastruktury towarzyszącej
• 11 mld zł – całkowite wydatki rządu na walkę ze skutkami powodzi we wrześniu 2024 r. (najwięcej w historii Polski)
• 1 mld zł – bezpośrednie zasiłki wypłacone 62 tys. rodzin poszkodowanych w powodzi
• 50 mln zł – dodatkowe środki na remont mostu św. Wojciecha i tereny rekreacyjne w Głuchołazach
• 6 mld zł – środki pochodzące z Funduszy Europejskich w ramach 11 mld zł pomocy

Podsumowanie – bezpieczniejsza przyszłość

Otwarcie mostu w Głuchołazach to sygnał, że państwo nie zostawia poszkodowanych samym sobie. Premier Tusk zapowiedział kontynuację pomocy: „Szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy”. Dla mieszkańców Biłgoraja i okolic to ważna wiadomość – pokazuje, że w razie klęski żywiołowej można liczyć na wsparcie, które wykracza poza doraźne łatanie dziur. Nowa przeprawa, wyższa o metr i oparta na solidnych fundamentach, ma służyć przez dziesięciolecia. To inwestycja w bezpieczeństwo, ale i w rozwój – lepsza komunikacja z Czechami, łatwiejszy dojazd do pracy i szkół, nowe możliwości turystyczne. Jeśli w Biłgoraju kiedykolwiek przyjdzie mierzyć się z podobnym wyzwaniem, wiemy już, że wzór do naśladowania istnieje.